مجله ارگونومیدوره 5، شماره 1، بهار 1396
532184004

DOI: 10.21859/joe-05014
تاريخ دريافت مقاله: 1395/01/12 تاريخ پذيرش مقاله: 1395/12/15

واژگان کلیدی:
گروه ی و بی ن گروه ی ب ه ترتی ب از روش آم اری ت ی اس تیودنت همبس ته و مس تقل اس تفاده ش د. نتای ج درســطح معنــیداری )50/0 P >( آزمایــش شــدند.
ي افتههــا: گ روه هش ت هفت ه برنام ه تمری ن ه وازی منج ر ب ه افزای ش معن یداری در حداکث ر اکسـیژنمصرفــی )10/0 = P( شــد. مقادیــر ســرمی لپتیــن )700/0 = P(، وزن بــدن )200/0 = P(، نمایــه تــوده بــدن0/003) = P(، درص د چرب ی ب دن )200/0 = P( و نس بت دورکم ر ب ه باس ن )310/0 = P( در م ردان چ اقغیرفع ال گ روه تجرب ی کاه ش معن یداری یاف ت. میانگینه ای بی ن گروه ی در متغیره ای وزن، نمای ه ت ودهب دن، درصدچرب ی ب دن، نس بت دورکم ر ب ه باس ن و حداکث ر اکس یژن مصرف ی در بی ن دو گ روه تف اوت معنــیدار داشــت )50/0 P <(.
نتیجهگی ری: نتای ج ای ن مطالع ه نش ان داد ی ک دوره تمری ن ه وازی منتخ ب، تأثی ر مطلوب ی ب ر بهب ودس طوح لپتی ن س رم و حداکث ر اکس یژن مصرف ی م ردان چ اق دارد. تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم پزشکیهمدان محفوظ است.
شــاخصهای آنتروپومتریــک و حداکثــر اکســیژن مصرفــی ارزیابــی شــد. بــرای مقایســه میانگینهــای درون

لپتینحداکثر اکسیژن مصرفیمردان چاق
مقاله پژوهشی
6886-405849

تأثیر هشت هفته تمرین هوازی بر سطوح لپتین سرم، شاخصهای آنتروپومتریک وحداکثر اکسیژن مصرفی مردان چاق غیرفعالپژمان معتمدی 1، حسین نیک رو 2، کیوان حجازی 2،*
اس تادیار، گ روه فیزیول وژی ورزش، دانش کده تربی ت بدن ی و عل وم ورزش ی، دانش گاه خوارزم ی ته ران، ته ران، ای ران
دانشــجوی دکتــری تخصصــی، گــروه فیزیولــوژی ورزش، دانشــکده علــوم ورزشــی، دانشــگاه فردوســی مشــهد، مشــهد، ایــران
نويس نده مس ئول: کی وان حج ازی، دانش جوی دکت ری تخصص ی، گ روه فیزیول وژی ورزش ،دانش کده عل وم ورزش ی، دانش گاه فردوس ی مش هد، مش هد، ای ران. ایمی ل: [email protected]
چکیده
مقدم ه: لپتی ن، از ژن چاق ی تولی د ش ده، نق ش کلی دی در تنظی م وزن دارد و ب ه عن وان هورم ون ض د چاق ی بی ان میش ود. ه دف از ای ن مطالع ه بررس ی تأثی ر هش ت هفت ه تمری ن ه وازی منتخ ب ب ر س طوح لپتی ن س رم، ش اخصهای آنتروپومتری ک و حداکث ر اکس یژن مصرف ی م ردان چ اق اس ت.
روش کار: تعــداد 20 آزمودنــی در دو گــروه تجربــی) 10 نفــر( و کنتــرل) 10 نفــر( بــه روش نمونهگیــری در دس ترس و هدفمن د انتخ اب ش دند. برنام ه تمری ن ه وازی ش امل 8 هفت ه تمرینـات ه وازی ب ود ک ه در هــر هفتــه 3 جلســه و هــر جلســه بــه مــدت 45 دقیقــه بــا شــدتی معــادل 55 تــا 60 درصــد حداکثــر ضرب ان قل ب ذخی رهای اج را ش د. پی ش از ش روع و در پای ان دوره تمری ن ه وازی، س طوح لپتی ن س رم ،
مقدمه
بــا وجــود پیشــرفت های مــداوم در عرصــه فنــاوری، صنعــت ،گس ترش روز اف زون ش هر نش ینی و نی ز کاه ش فعالی ت بدنـی ،چاقــی و عــوارض مربــوط بــه آن روز بــه روز جایــگاه مهمتــری را در عرص ه برنامهری زی کلان بهداش تی کش ور مییابن د. چ را ک ه چاقــی بطــور آشــکار بــا بــروز بیماریهــای متعــددی همچــون بیماریه ای قلب ی عروق ی، دیاب ت، اخت لال در چربیه ای خ ون ،فش ار خ ون ب الا و کب د چ رب ارتب اط دارد] 1[. چاق ی ب ه س بب پیامده ای فـراوان و ایج اد مش کلات مختل ف در بی ن م ردم ب ه عنــوان یــک عامــل مســتعد کننــده بیمــاری و همچنیــن یکــی از عل ل مـرگ و می ر در جوام ع ام روزی ش ناخته ش ده اس ت] 2[. در همی ن راس تا، ش ناخت س ازوکارهای مرتب ط ب ا ب روز چاق ی از اهمی ت خاص ی ب ر خ وردار اس ت ک ه یک ی از ای ن م وارد ش ناخت نقــش هورمــون نویافتــه لپتیــن می باشــد کــه در ســالهای اخیــر ب ه نق ش آن در چاق ی، ب ه وی ژه چاق ی در دوران کودک ی و بل وغ م ورد توج ه خاص ی ق رار گرفت ه اس ت] 3[. لپتی ن پروتئین ی 261 اس ید آمین ه ای اس ت] 4[، ک ه ب ه عن وان ژن چاق ی ش ناخته ش ده اس ت و از باف ت چرب ی ترش ح میش ود] 5, 6[. لپتی ن وزن ب دن و تع ادل ان رژی را توس ط گیرندهه ای خ ود در هیپوتالام وس تنظی م میکنــد] 7[، نمایانگــر میــزان ذخیــره چربــی در بــدن اســت] 4, 6[ و در اف راد چـاق تمایـل ب ه غ ذا خ وردن را کاه ش میده د . غلظتهــای لپتیــن بــا چاقــی افزایــش و بــا از دســت دادن وزن کاهــش مییابــد. امــا پاســخ افــراد بــه لپتیــن در جهــت کاهــش وزن متف اوت می باش د، ه ر گ رم باف ت چرب ی زی ر جل دی، لپتی ن ســرمی بیشــتری را نســبت بــه دیگــر ذخیرههــای چربــی مــورد اســتفاده قــرار میدهــد. مطالعــات انســانی نشــان داده اســت کــه اف راد چ اق ب ه عل ت مقاوم ت ب ه لپتی ن اندروژن ی، س طوح لپتی ن بالات ری دارن د. ای ن ام ر ناش ی از ناتوان ی لپتی ن ب رای عب ور از س د خ ون – مغ ز و نقصپی ام رس انی ب ه گیرن ده لپتی ن می باش د 8][. در ی ک مطالع ه نش ان داده ش ده اس ت ک ه غلظ ت س رمی لپتی ن وابس ته ب ه نمای ه ت وده ب دن ب وده و تغیی رات هورمونه ا تیروئی دی تأثی ر ب ر ترش ح ای ن هورم ون از باف ت چرب ی ن دارد 9][. همچنی ن اخت لالات لپتی ن س بب افزای ش اس تعداد چاق ی می ش ود و نتای ج تحقیق ات نش ان داده اس ت ک ه افزای ش لپتی ن عام ل ش روع زود هن گام چاق ی در جون دگان و انس ان اس ت] 3[.
فعالیته ای ورزش ی، روش ی مناس ب ب رای کاه ش درص د چرب ی بــدن، نمایــه تــوده بــدن و نتیجتــاً کاهــش وزن و چاقــی اســت و همچنیــن بــرای تنظیــم بلنــد مــدت وزن بــدن اهمیــت دارد چــرا کــه تــا حــد قابــل ملاحظــهای میــزان متابولیــک در حالــت اســتراحت را افزایــش میدهــد] 10[؛ بنابرایــن می توانــد بــه روش ه ای مختل ف س طوح س رمی لپتی ن را تح ت تأثی ر ق رار ده د.
مطالع ات نش ان میه د، تمرین ات ورزش ی کوت اه م دت کمت ر از 60 دقیق ه، ب ر تولی د و ترش ح لپتی ن تأثی ر ن دارد] 11[. واکن ش لپتیــن درپــی زمانهــای بلنــد مــدت فعالیــت ورزشــی بیشــتر از 60 دقیقــه مــورد بررســی قــرار گرفتــه اســت و محققــان اظهــار نمودنــد کــه بــه طــور کلــی تمرینــات ورزشــی می توانــد چگالــی لپتیــن شــبانه روزی را پاییــن آورد امــا زمان هــای طولانی تــر ورزشــی و تمریناتبلنــد مــدت، ســطوح لپتیــن را بیشــتر دچــار کاه ش می نمای د ک ه احتم الاً ب ه دلی ل ب ر ه م خ وردن تع ادل ان رژی اس ت] 12[. در ای ن زمین ه، ایپ ک س ی و هم کاران) 5102( ب ا بررس ی اث ر 12 هفت ه تمری ن ه وازی ب ا ش دت 60 ال ی 57 درص د ضرب ان قل ب ذخی ره ای ک ه ه ر جلس ه 45 دقیق ه ب ه ط ول میانجامی د ب ه ای ن نتیج ه رس یدند ک ه تمری ن ه وازی منجرب ه کاه ش معن ی دار مقادی ر آدیپونکتی ن، لپتی ن، نس بت دور کم ر ب ه باس ن و درص د چرب ی ب دن در پای ان دوره تمرین ی می ش ود؛ و ارتب اط معن ی داری مثبت ی بی ن مقادی ر لپتی ن و نمای ه ت وده بــدن و درصــد چربــی بــدن آزمودنیهــا در ایــن پژوهــش دیــده ش د] 5[. در مقاب ل، اوزکان و هم کاران) 2015( اث ر دو ن وع برنام ه تمری ن ه وازی ب ه م دت 16 هفت ه و ه ر هفت ه 4 جلس ه را ب ر هورمونه ای مترش حه از باف ت چرب ی در 40 زن غیرفع ال میانس ال م ورد بررس ی ق رار دادن د. آنه ا ب ه ای ن نتیجه رس یدند ک ه وزن و درص د چرب ی ب دن در پای ان دوره کاه ش معن ی دار یاف ت؛ س طوح آدیپونکتی ن افزای ش معن یدار داش ت؛ ام ا تغیی ر معن ی داری در س طوح لپتیـن و گرلی ن در پای ان دوره مش اهده نش د] 13[. ه ر چن د مطالع ات فراوان ی در م ورد غلظ ت لپتی ن س رم و ارتب اط آن ب ا نمای ه ت وده ب دن ص ورت گرفت ه اس ت ام ا ب ه عل ت دخال ت عواملــی همچــون شــدت، زمــان و نــوع فعالیتهــای ورزشــی و ش رایط جس مانی، جن س و س ن اف راد م ورد آزم ون و همچنی ن نتایــج ض د و نقیــض مطالع ات پیش ین بــه تحقیقــات وس یعتری بــرای تأییــد و صحــت یافتههــای گذشــته نیــاز اســت. همچنیــن ،از آنجــا کــه مطالعــات همهگیــر شناســی در داخــل کشــور نشــان میدهــد کــه جمعیــت زیــادی از جوانــان در مــرز اضافــه وزن و چاقــی هســتند و ســبک زندگــی بیتحرکــی را دنبــال میکننــد؛ بنابرای ن مطالع ه روی نمونهه ای ایران ی دارای اضاف ه وزن و چ اق و در پ ی آن بررس ی و اثب ات اث رات س ودمند فعالیته ای ورزش ی در تغیی ر کیفی ت زندگ ی و راندم ان کاری، بی ش از پی ش اهمی ت مییاب د. در ای ن راس تا، پژوهش گر در ای ن مطالع ه درص دد بررس ی اث ر هش ت هفت ه تمری ن ه وازی برمقادیـر لپتی ن، ش اخص های آنتروپومتری ک و حداکث ر اکس یژن مصرف ی م ردان چ اق غیرفع ال اس ت.
روش کار
آزمودنی ها
ای ن تحقی ق از ن وع نیم ه تجرب ی ب ا ط رح پی ش آزم ون و پ س آزمــون بــود کــه دو گــروه تجربــی و کنتــرل مــورد مقایســه قــرار گرفتن د. نمون ه آم اری ای ن تحقی ق ش امل 20 نف ر م ردان چ اق بــا دامنــه ســنی 20 تــا 24 ســال و نمایــه تــوده بدنــی بــالای 03 کیلوگ رم ب ر مت ر مرب ع بودن د ک ه ب ه روش نمونهگی ری انتخاب ی در دس ترس و هدف دار انتخ اب ش دند. در مرحل ه نخس ت، آزمودنیه ا ب ا ماهی ت و نح وه اج رای پژوه ش آش نا ش دند و ب ر اس اس اینکه هم کاری و ش رکت در پژوه ش ب ه ص ورت داوطلبان ه ب ود؛ آنه ا فــرم رضایــت نامــه را امضــا نمودنــد. معیارهــای ورود بــه مطالعــه ش امل: س الم ب ودن براس اس پرسش نامه تندرس تی، ع دم مص رف دارو، عــدم اســتعمال دخانیــات و عــدم شــرکت در هیــچ برنامــه تمرین ی حداق ل 2 م اه پی ش از ش رکت در برنام ه تمرین ات ای ن تحقی ق ب ود. س پس م ردان چ اق ب ه ط ور تصادف ی در دو گ روه تجرب ی) 10 نف ر( و گ روه کنت رل) 10 نف ر( دس تهبندی ش دند. در ای ن تحقی ق س طح فعالی ت جس مانی اف راد ب ا اس تفاده از پرس ش نام ه ارزیاب ی فعالی ت جس مانی کی زر مش خص ش د] 41[.
تنسنجی
69047949719997

بــرای ارزیابــی ویژگیهــای آنتروپومتریــک بــه ترتیــب طــول قــد ب ا قدس نج سـکا )س اخت کش ور آلم ان( ب ا حساس یت 5 میل ی متــر، محیــط باســن و کمــر بــا متــر نــواری )مابیــس/ ژاپــن( بــا حساســیت 5 میلــی متــر و وزن بــه وســیله تــرازوی دیجیتــال کمپانــی Beurer آلمــان )مــدل PS07-PS06( اندازهگیــری ش د. س پس ب رای اندازهگی ری درص د چرب ی ب دن ب ا اس تفاده از کالیپ ر ن وع لافی ت از دو نقط ه )س ه س ر ب ازو و س اق پ ا( اس تفاده شــد. اندازه گیریهــا از ســمت راســت افــراد طــوری گرفتــه شــد ،ک ه در س ه س ر ب ازو چی ن پوس تی وس ط آن در قس مت خلف ی و در س اق ه م در ضخیم تری ن ناحی ه س اق در قس مت داخ ل س اق می زان ضخام ت چرب ی زی ر پوس تی ثب ت ش د. ب ا ق رار دادن آن در فرم ول لومان-اس لاتر می زان درص د چرب ی ب دن بدسـت آم د )معادل ه 1(. از تقس یم محی ط کم ر ب ه محی ط باس ن، نس بت دور کم ر ب ه باس ن) WC( و از تقس یم وزن ب دن ب ر مج ذور ق د ب ه مت ر) BMI( ب ر حس ب کیلوگ رم ب ر مت ر مرب ع ب ه دس ت آم د .جهــت اندازهگیــری دور کمــر بــه باســن، محقــق دور کمــر را بــا ی ک ن وار مت ری در کمتری ن نقط ه )بی ن انته ای پایین ی قفس ه س ینه و ن اف( و دور باس ن در عریض تری ن مح ل )روی کف ل( ب ر حســب ســانتی متــر اندازهگیــری شــد. تمامــی انــدازه گیریهــا در حال ی انج ام ش د ک ه ش رکت کنن دگان از چه ار س اعت قب ل آزم ون از خ وردن و آش امیدن خ ودداری ک رده و حت ی الام کان مثان ه، مع ده و روده آنه ا تخلی ه ش ده ب ود.
1+ )جم ع دو نقط ه س ه س ربازو و س اق پ ا برحس ب میلیمت ر( ×
0/735 = درص د چرب ی: معادل ه 1خون گیری
در ای ن تحقی ق نمونهه ای خون ی در 48 س اعت پیـش از ش روع تمرین ات و 48 س اعت بع د از آخری ن جلس ه تمری ن جم ع آوری شــد. نمونهگیــری در بیــن ســاعات 8 الــی 9 صبــح در آزمایشــگاه از ســیاهرگ دســت چــپ هــر در وضعیــت نشســته و در حالــت اســتراحت انجــام شــد. بــرای تعییــن میــزان اندازهگیــری مقــدار ســرمی لپتیــن بــه روش الایــزا و بــا اســتفاده از کیــت کازابایــو س اخت کش ور ژاپ ن تعیی ن ش د.
حداکثر اکسیژن مصرفی
در ایــن تحقیــق ســطح اکســیژن مصرفــی بیشــینه) VO2max( از آزمــون زیــر بیشــینه یــک مایــل) 1600 متــر( راه رفتــن بــرآورد ش د؛ ب ه ط وری ک ه مس افت ی ک مای ل را ب ا حداکث ر س رعتی ک ه میتوانس تند راه رفتن د. م دت زم ان ط ی ش ده آزم ون ب ه دقیق ه و تع داد ضرب ان قل ب در دقیق ه پ س از اتم ام دوی دن ثب ت ش د و ب ا اضاف ه ک ردن جن س )م رد 1، زن 0( وزن ب ه کیلوگ رم و س ن ب ر حس ب س ال ب ه فرم ول، اکس یژن مصرف ی بیش ینه از طری ق معادل ه زی ر محاس به ش د.
)تع داد ضرب ان قل ب 5/11( – )زم ان اج رای آزم ون 224( – )جنس
595/5( + )سن 7/25( – )وزن 20/02( + 2/5696 = VO2maxبرنامه تمرينی
پروت کل تمرین ی ش امل هش ت هفت ه تمرین ات ه وازی ب ود ک ه در ه ر هفت ه س ه جلس ه و ه ر جلس ه ب ه م دت 45 دقیق ه اج را ش د .
38
مجله ارگونومی، دوره 5، شماره 1، بهار 1396معتمدی و همکاران

برنام ه تمرین ی ش امل گ رم ک ردن عموم ی ب ه م دت 5 دقیق ه )راه رفت ن، دوی دن ن رم، ح رکات کشش ی و جن ش پذی ری(؛ اج رای تمرین ات ه وازی ب ه م دت 30 دقیق ه ب ا ش دتی مع ادل 55 ت ا 60 درص د حداکث ر ضرب ان قل ب ذخی ره ای روی دس تگاه تردمی ل ب ود. ش دت تمری ن ب ه وس یله ضرب ان س نج) POLAR/ فنلان د( کنت رل ش د. در پای ان ه ر جلس ه تمری ن ورزش ی ب ه م دت 01 دقیقــه بازگشــت بــدن بــه حالــت اولیــه و ســرد کــردن )دویــدن آهســته، راه رفتــن و حــرکات کششــی( انجــام می شــد. در پایــان ط رح )پ س از هش ت هفت ه( مش ابه ش رایط پی ش آزم ون دوب اره تمــام اندازه گیریهــا انجــام و دادههــا جمــع آوری شــد. همچنیــن ،گــروه شــاهد هیــچ فعالیتــی در طــول دوره تحقیــق نداشــتند و غیرفع ال بودن د ) همچنی ن قب ل از مطالع ه حاض ر، ش یوه زندگ ی غیرفع ال داش تند.(روش آماری
در پای ان مرحل ه اجرای ی پژوه ش، دادهه ای جم ع آوری ش ده ب ا کم ک ن رم اف زار SPSS نس خه 16 تجزی ه و تحلی ل ش دند. پ س از تأیی د نرم ال ب ودن توزی ع نظ ری دادهه ا ب ا اس تفاده از آزم ون آم اری کلوموگ روف اس میرنوف و همگن ی واریانسه ا توس ط آزم ون لــون، بــرای مقایســه میانگینهــای درونگروهــی و بینگروهــی بــه ترتیــب از آزمــون آمــاری تــی اســتیودنت در گروههــای وابســته و ت ی مس تقل اس تفاده ش د و ب رای تعیی ن معن یداری نتای ج، س طح )50/0 > P( ب ه عن وان ضابط ه تصمیمگی ری در نظ ر گرفت ه ش د.
یافته ها
مش خصات گ روه تجرب ی و کنت رل در ج دول ش ماره ی ک نش ان داده شدهاس ت. ب ر اس اس ج دول ش ماره دو، هش ت هفت ه برنام ه تمری ن ه وازی منج ر ب ه افزای ش معن یداری در حداکث ر اکس یژن مصرف ی م ردان چ اق غیرفع ال) 10/0 = P( ش د. نتای ج نش ان داد ،پــس از هشــت هفتــه تمریــن هــوازی ســطوح ســرمی لپتیــن در م ردان چ اق غیرفع ال گ روه تجرب ی کاه ش معن یدار داش ته اس ت )700/0 = P(. همچنیــن بــر اســاس نتایــج ایــن جــدول، تغییــرات وزن) 200/0 = P(، نمایــه تــوده بــدن) 300/0 = P(، درصــد چربــی ب دن) 200/0=P( و نس بت دورکم ر ب ه باس ن) 310/0 = P( در پای ان دوره تمریــن هــوازی کاهــش معنــیدار را نشــان داد. میانگینهــای بیــن گروهــی در متغیرهــای وزن) 100/0 = P(، نمایــه تــوده بــدن )100/0 = P(، درصــد چربــی بــدن) 840/0 = P(، نســبت دورکمــر ب ه باس ن) 400/0 = P( و حداکث ر اکس یژن مصرف ی) 100/0 = P( در بی ن دو گ روه تجرب ی و کنت رل تف اوت معن یدار داش ت. ام ا در س طح لپتی ن س رمی تف اوت معن یداری بی ن دو گ روه تجرب ی و کنت رل مش اهده نش د) 50/0 < P(؛ ه ر چن د نتای ج پیشآزم ون و پسآزمــون کاهــش را در گــروه تجربــی نشــان داد.
جدول 2: مقایسه تغییرات میانگینهای درونگروهی و بینگروهی در سطوح لپتین، ترکیب بدن و حداکثراکسیژن مصرفی مردان چاق غیرفعال
گروه هاپیش آزمون )استاندارد(میانگین و انحراف پس آزمون )استاندارد(میانگین و انحراف تغییرات
درون گروه* بین گروه*
وزن )کیلوگرم(†0/001
تجربی92/7 ± 71/8999/7 ± 27/89†0/002
کنترل83/5 ± 169/5014/6 ± 36/880/086
نمايه توده بدن )کیلوگرم برمتر مربع(†0/001
تجربی43/2 ± 31/3145/2 ± 15/31†0/003
کنترل22/3 ± 76/3030/3 ± 87/300/086
درصد چربی بدن )درصد(†0/048
تجربی49/2 ± 05/3657/2 ± 81/35†0/002
کنترل84/4 ± 13/3877/4 ± 07/380/370
نسبت دور کمر به باسن )سانتی متر(†0/004
تجربی89/0 ± 88/081/0 ± 84/0†0/013
کنترل54/0 ± 93/067/0 ± 94/00/194
مترمربع در حداکثراکسیژن دقیقه(مصرفی )کیلوگرم بر †0/000
تجربی57/1 ± 40/3731/1 ± 20/39†0/000
کنترل05/1 ± 30/3722/1 ± 20/370/678
لپتین )نانوگرم برمیلی لیتر(0/740
تجربی05/1 ± 00/1287/0 ± 90/10†0/007
کنترل87/0 ± 10/1239/1 ± 20/110/108
جدول 1: میانگین و انحرف استاندارد مشخصات فردی شرکت کنندههای دو گروه در شرایط پیش آزمون
گروه هامتغیرها )انحراف معیار ± میانگین(
سن )سال(قد )سانتی متر(وزن )کیلوگرم(نمايه توده بدن )کیلوگرم/مترمربع(
تجربی) 10 نفر(33/1 ± 70/2146/6 ± 169/3092/7 ± 71/8943/2 ± 31/31
کنترل) 10 نفر(71/1 ± 60/2133/5 ± 169/5083/5 ± 169/5022/3 ± 76/30
† معنی دار بودن * معنی داری در سطح 50/0 < P
* مقادیر بیانگر مقدار P-Value هستندبحث
69047949719997

ه دف ای ن مطالع ه بررس ی تأثی ر تمرین ات ه وازی ب ر حداکث ر اکســیژن مصرفــی، شــاخص های آنتروپومتریــک و لپتیــن ســرم م ردان چ اق غیرفع ال ب ود. تحقی ق حاض ر نش ان داد ک ه تمری ن ه وازی منتخ ب ب ه م دت هش ت هفت ه س بب کاه ش معن ی دار در س طوح لپتی ن س رم در گ روه تجرب ی ش ده اس ت. ای ن نتیج ه ب ا یافته ه ای لچس تین و هم کاران) 2015( همخوان ی دارد] 51[، درصورتیک ه نتای ج بدس ت آم ده از تحقی ق حاض ر ب ا یافته ه ای لامب رت و هم کاران) 2003( همخوان ی ن دارد] 16[. لچس تین و هم کاران) 2015( گ زارش کردن د ک ه ش رکت ک ردن در تمرینات منظ م بدن ی منجربـه کاه ش معن ی داری در س طوح لپتی ن 02 م رد تمری ن کـرده نس بت ب ه گ روه کنت رل می ش ود] 15[. در مقابــل، لامبــرت و همــکاران) 2003( بــا بررســی اثــر تمرینــات بدنــی منظــم در ســالمندان دارای کمبــود وزن نشــان دادنــد ،س طوح لپتی ن پلاس مایی پ س از مداخل ه ب ه ط ور معن ی داری افزای ش یاف ت] 16[. می ت وان نتیج ه گرف ت ک ه چربی ه ا ب رای س وختن، ب ه اکس یژن بیش تری احتی اج دارن د. در اث ر تمرین ات هــوازی دانســیته مویرگــی افزایــش می یابــد بدیــن معنــی کــه خــون و اکســیژن بیشــتری بــه بافــت عضلانــی می رســد و بــدن طــی فعالیت هــای بلنــد مــدت زیــر بیشــینه کــه اکســیژن بیش تری در دس ترس اس ت جه ت ب رآوردن ان رژی م ورد نی از ،از متابولیســم چربی هــا اســتفاده می کنــد] 17, 18[. بنابرایــن چ ون لپتی ن از چربی ه ا مش تق می ش ود ل ذا ب ا کاه ش چرب ی بــدن میــزان لپتیــن نیــز کاهــش می یابــد. هم چنیــن بــر اثــر انجــام تمرینــات بدنــی میــزان کاتکولامین هــا افزایــش می یابــد ک ه ب ا ترش ح لپتی ن نس بت عک س دارد و موج ب پایی ن آم دن لپتی ن ش ده اس ت] 19, 20[. می زان هورم ون لپتی ن می توان د متأث ر از وضعی ت تغذی ه ای، نورواندوکری ن و عملک رد ایمن ی ب دن باشــد. بــه عــلاوه هورمون هایــی ماننــد هورمون هــای جنســی ،و هورمون هــای تیروئیــدی در تنظیــم لپتیــن نقــش دارد. ایــن هورمون ه ا ب ا تنظی م ژن مس ئول چاق ی ب ر تولی د لپتی ن مؤث ر هســتند. بــه عــلاوه، هورمون هــای کورتیــزول و رشــد، مهم تریــن هورمون هایــی هســتند کــه بــه افزایــش میــزان ترشــح لپتیــن کمــک می کننــد. بیــن تغییــرات ســطوح لپتیــن ســرمی بــا فعالی ت سیس تم س مپاتیک، برخ ی متابولیت ه ا و تع ادل منف ی انــرژی ارتبــاط وجــود دارد. از جملــه تنظیــم کننده هــای بالقــوه ترش ح لپتی ن، فش ار ناش ی از ورزش، تغیی ر در جابجای ی س وخت ،غلظ ت هورمون ه ای سیس تمیک و تأثی ر می زان ان رژی مصرف ی اس ت. کاه ش ت وده چرب ی از جمل ه دلایل ی اس ت ک ه ب ه دنب ال آن ســطوح لپتیــن تغییــر می کنــد] 21[. بــر اســاس مطالعــات ص ورت گرفت ه اج رای فعالی ت ورزش ی کوت اه م دت نمی توان د ب ر ترش ح لپتی ن تأثی ر داش ته باش د، ام ا تغیی رات کوت اه م دت ناشــی از فعالیــت ورزشــی در تعــادل انــرژی بــر ترشــح لپتیــن در هن گام ش ب تأثی ر دارد. تع ادل منف ی ان رژی ک ه ب ا انج ام فعالیــت بدنــی یــا کاهــش انــرژی دریافتــی بــه وجــود می آیــد ،ترشــح شــبانه لپتیــن را ســرکوب می کنــد. در صورتی کــه تعــادل مثب ت ان رژی، ب ه افزای ش ترش ح ش بانه لپتی ن منج ر می ش ود ]12[.
از دیگــر نتایــج ایــن تحقیــق، هشــت هفتــه تمریــن هــوازی منجرب ه کاه ش معن ی داری در وزن، نمای ه ت وده ب دن، درص د چرب ی ب دن و نس بت دور کم ر ب ه باس ن م ردان چ اق غیرفع ال شــد. ایــن نتایــج بــا یافتــه هایپورابــدی و همــکاران) 3102( همخوانــی دارد] 22[. امــا، بــا یافته هــای فکوریــان و همــکاران
40
مجله ارگونومی، دوره 5، شماره 1، بهار 1396معتمدی و همکاران

2012)( همخوانــی نــدارد] 23[. پورابــدی و همــکاران) 3102( ب ا بررس ی ش ش هفت ه تمرین ات اینت روال روی س طوح آمادگ ی جســمانی و ترکیــب بدنــی 26 شــرکت کننــده بــه ایــن نتیجــه رســیدند کــه وزن بــدن، نمایــه تــوده بــدن و درصــد چربــی بــدن بــه طــور معنــی داری در پایــان دوره کاهــش یافــت. امــا ،مقادی ر اکس یژن مصرف ی آن ه ا افزای ش معن ی دار یاف ت] 22[. کاهــش وزن، کــم کــردن چربــی بــدن اســت نــه تــوده بــدون چرب ی، ب ه همی ن دلی ل ترکی ب رژی م غذای ی و برنام ه ورزش ی رویکــرد مناســبی بــه شــمار مــی رود. افزایــش فعالیــت ورزشــی بــه همــراه کاهــش کالــری را معقولــی اســت کــه از کــم شــدن تــوده بــدون چربــی پیشــگیری می کنــد. در واقــع ترکیــب بــدن بــه طــور قابــل توجهــی بــا فعالیت هــای بدنــی قابــل تغییــر اســت. فعالیت هــای دراز مــدت ورزشــی ســبب افزایــش تــوده بــدون چربــی و کاهــش تــوده چربــی می شــود. مقــدار تغییــرات مذک ور متناس ب ب ا ن وع ورزش ی ک ه انج ام می ش ود، متف اوت اس ت. برنام ه تمری ن اس تقامتی در صورت ی ک ه ب ا رژی م غذای ی متعــادل ترکیــب شــود تــوده بــدون چربــی را افزایــش می دهــد 24], 25[. بــا وجــود ایــن، علــت اختــلاف می توانــد در عــدم کنتــرل رژیــم غذایــی و تفاوت هــای فــردی باشــد. از طرفــی ب ا توج ه ب ه اینک ه لپتی ن کاه ش معن ی داری یافت ه و ترش ح لپتیــن بــا چربی هــا نســبت مســتقیم دارد؛ در نتیجــه بــه نظــر می رس د ک ه وزن ت وده عضلان ی افزای ش یافت ه و جایگزی ن وزن چرب ی ب دن ش ده اس ت ک ه ب ه ای ن ترتی ب نمای ه ت وده ب دن نمونه ه ا تغیی ر معن ی داری نیافت ه اس ت. نتای ج ای ن مطالع ه در راس تای حداکث ر اکس یژن مصرف ی نش ان داد ک ه هش ت هفت ه تمری ن ه وازی منتخ ب باع ث افزای ش معن ی دار س طح اکس یژن مصرفــی مــردان چــاق نســبت بــه گــروه کنتــرل می شــود کــه ای ن افزای ش نس بت ب ه س طوح پای ه ح دود 6 درص د ب ود. ای ن نتایــج بــا یافته هــای نیکــرو و همــکاران) 2011( همخوانــی دارد 26][. نیک رو و هم کاران) 2011( ب ا بررس ی تأثی ر رژی م غذای ی همــراه یــا بــدون برنامــه تمریــن هــوازی برشــاخص های تــن س نجی و آمادگ ی قلب ی تنفس ی م ردان 25 ت ا 50 س اله انج ام دادن د ب ه ای ن نتیج ه رس یدند ک ه هش ت هفت ه تمری ن ه وازی ،هــر هفتــه ســه جلســه بــا شــدتی معــادل 55 الــی 60 درصــد ضرب ان قل ب ذخی ره ک ه ش امل پی اده روی تن د، آهس ته دوی دن و ترکی ب گام ه ای س اده ایروبی ک ب ود؛ ب ه ای ن نتیج ه رس یدند کــه مقادیــر حداکثراکســیژن مصرفــی در پایــان دوره افزایــش معنــی دار یافــت] 26[. تمرینــات هــوازی باعــث افزایــش تعــداد مویرگ هــای تارهــای عضلانــی و ســطح مقطــع عضلــه می شــود کــه بــه خون رســانی بهتــر عضلــه منجــر می شــود؛ هم چنیــن تعــداد و انــدازه میتوکنــدری عضلــه اســکلتی افزایــش یافتــه و امــکان متابولیســم اکسایشــی عضلــه را بهبــود می بخشــد کــه نتیجــه ایــن تغییــرات افزایــش ظرفیــت هــوازی عضــلات اســت.
نتیجه گیری
بطـور کل ی می تـوان گفـت کـه هشـت هفتـه تمریـن هـوازی از طری ق افزای ش حداکث ر اکس یژن مصرف ی م ردان چ اق و کاه ش معنـی دار ریسـک فاکتورهـای قلبـی عروقـی هم چـون لپتی ن در بهب ود س لامت قل ب و ع روق و کاه ش خطر بیم اری آتروس کلروز مؤثــر اســت. بنابرایــن پیشــنهاد می شــود از تمرینــات هــوازی در جه ت پیش گیری از اث رات س وء ناش ی از افزای ش ب روز بیم اری آترواس کلروزیس اس تفاده گ ردد.
سپاسگزاری
بدی ن وس یله از هم کاری اف رادی ش رکت کنن ده ب ه عن وان نمون ه و زحمـات بیدری غ کادر اجرای ی، ک ه در انج ام ای ن پژوه ش م ا را ی اری کردن د، تش کر و قدردان ی می نمایی م.
23. DOI: 10.1006/pmed.1998.0470 PMID: 10072751Lichtenstein MB, Andries A, Hansen S, Frystyk J, Stoving RK. Exercise addiction in men is associated with lower fat-adjusted leptin levels. Clin J Sport Med. 2015;25(2):138-43. DOI: 10.1097/ JSM.0000000000000110 PMID: 24926913Lambert CP, Sullivan DH, Evans WJ. Effects of testosterone replacement and/or resistance training on interleukin-6, tumor necrosis factor alpha, and leptin in elderly men ingesting megestrol acetate: a randomized controlled trial. J Gerontol A Biol Sci Med Sci.
2003;58(2):165-70. PMID: 12586855Garza JC, Guo M, Zhang W, Lu XY. Leptin restores adult hippocampal neurogenesis in a chronic unpredictable stress model of depression and reverses glucocorticoid-induced inhibition of GSK-3beta/ beta-catenin signaling. Mol Psychiatry. 2012;17(8):790-808. DOI: 10.1038/mp.2011.161 PMID: 22182938Procaccini C, De Rosa V, Galgani M, Carbone F, La Rocca C, Formisano L, et al. Role of adipokines signaling in the modulation of T cells function. Front Immunol. 2013;4:332. DOI: 10.3389/fimmu.2013.00332 PMID: 24151494Makhdoumi P, Zarif-Yeganeh M, Hedayati M. [Physical activity and obesity related hormones]. Zahedan J Res Med Sci. 2014;16(8):6-11.
Bouassida A, Zalleg D, Zaouali M, Gharbi N, Fekih Y, Richalet JP, et al. [Effets d’un exercice supra-maximal sur les concentrations de la leptine plasmatique]. Sci Sports. 2004;19(3):136-8. DOI: 10.1016/j. scispo.2003.09.015 Shahidi F, Pirhadi S. [The effect of physical exercise and training on serum leptin levels]. Razi J Med Sci. 2014;21(1246):1-14.
Pourabdi K, Shakeriyan S, Pourabdi Z, Janbozorgi M. [Effects of Short-Term Interval Training Courses on Fitness and Weight Loss of Untrained Girls]. Ann Appl Sport Sci. 2013;1(2):1-9.
Fakourian A, Azarbaijani M, Peeri M. Effect a period of selective military training on physical fitness, body mass index, mental health and mood in officer students. J Army Univ Med Sci. 2012;10(1):17-27.
Bhattacharya A, Rahman MM, Sun D, Lawrence R, Mejia W, McCarter R, et al. The combination of dietary conjugated linoleic acid and treadmill exercise lowers gain in body fat mass and enhances lean body mass in high fat-fed male Balb/C mice. J Nutr. 2005;135(5):1124-30. PMID: 15867292Solomon TP, Sistrun SN, Krishnan RK, Del Aguila LF, Marchetti CM, O’Carroll SM, et al. Exercise and diet enhance fat oxidation and reduce insulin resistance in older obese adults. J Appl Physiol (1985). 2008;104(5):1313-9. DOI: 10.1152/japplphysiol.00890.2007 PMID: 18323464Nikroo H, Nematy M, Sima H, Hosseini Attarzade S. [The effect of restricted diet with or without aerobic training program on cardio respiratory fitness and anthropometric indices in patients with non alcoholic steatohepatitis]. J North Khorasan Univ Med Sci. 2011;3(3):91-9.
REFERENCES
Volpe SL, Kobusingye H, Bailur S, Stanek E. Effect of diet and exercise on body composition, energy intake and leptin levels in overweight women and men. J Am Coll Nutr. 2008;27(2):195-208. PMID: 18689550Duclos M, Corcuff JB, Ruffie A, Roger P, Manier G. Rapid leptin decrease in immediate post-exercise recovery. Clin Endocrinol (Oxf). 1999;50(3):337-42. PMID: 10435059Falorni A, Bini V, Molinari D, Papi F, Celi F, Di Stefano G, et al. Leptin serum levels in normal weight and obese children and adolescents: relationship with age, sex, pubertal development, body mass index and insulin. Int J Obes Relat Metab Disord. 1997;21(10):881-90. PMID:
9347406Ma Z, Gingerich RL, Santiago JV, Klein S, Smith CH, Landt M. Radioimmunoassay of leptin in human plasma. Clin Chem. 1996;42(6 Pt 1):942-6. PMID: 8665687Dede ND, İpekci SH, Kebapcılar L, Arslan M, Kurban S, Yıldız M, et al. Influence of Exercise on Leptin, Adiponectin and Quality of Life in Type 2 Diabetics. Turk J Endocrinol Metab. 2015;19(1):7-13. DOI: 10.4274/tjem.2564 Zhang Y, Proenca R, Maffei M, Barone M, Leopold L, Friedman JM. Positional cloning of the mouse obese gene and its human homologue. Nature. 1994;372(6505):425-32. DOI: 10.1038/372425a0 PMID: 7984236Venner AA, Lyon ME, Doyle-Baker PK. Leptin: a potential biomarker for childhood obesity? Clin Biochem. 2006;39(11):1047-56. DOI: 10.1016/j.clinbiochem.2006.07.010 PMID: 17005171Myers MG, Jr., Leibel RL, Seeley RJ, Schwartz MW. Obesity and leptin resistance: distinguishing cause from effect. Trends Endocrinol Metab. 2010;21(11):643-51. DOI: 10.1016/j.tem.2010.08.002 PMID: 20846876Gursoy A. Rising thyroid cancer incidence in the world might be related to insulin resistance. Med Hypotheses. 2010;74(1):35-6. DOI: 10.1016/j.mehy.2009.08.021 PMID: 19720470Okay DM, Jackson PV, Marcinkiewicz M, Papino MN. Exercise and obesity. Prim Care. 2009;36(2):379-93. DOI: 10.1016/j. pop.2009.01.008 PMID: 19501249Hulver MW, Houmard JA. Plasma leptin and exercise: recent findings. Sports Med. 2003;33(7):473-82. PMID: 12762824Kraemer RR, Acevedo EO, Synovitz LB, Hebert EP, Gimpel T, Castracane VD. Leptin and steroid hormone responses to exercise in adolescent female runners over a 7-week season. Eur J Appl Physiol.
2001;86(1):85-91. DOI: 10.1007/s004210100500 PMID: 11820328Ozcan O, Bostanci MO, Cicek G, Yamaner F. The effects of two different exercise programmes on adipose tissue hormones in sedentary middle-aged women. Arch Physiol Biochem. 2015;121(2):50-5. DOI: 10.3109/13813455.2014.1003567 PMID: 25720859Sternfeld B, Ainsworth BE, Quesenberry CP. Physical activity patterns in a diverse population of women. Prev Med. 1999;28(3):313-
The Effects of Eight-Weeks Aerobic Training on
Serum Leptin Levels, Anthropometric Indices and VO2max in Sedentary Obese Men
Pejman Motamedy 1, Hossein Nikroo 2, Keyvan Hejazi 2,*
Assistant Professor, Department of Physical Education, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, Kharazmi University of Tehran, Tehran, Iran
PhD Student, Department of Physical Education, Faculty of Physical Education and
Sport Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
* Corresponding author: Keyvan Hejazi, PhD Student, Department of Physical
9000365330

Education, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran. E-mail: [email protected]
Abstract
Introduction: Leptin, generated by the obesity gene, acts as an anti-obesity hormone that plays a key role in regulating weight. We aimed to investigate the effects of eight weeks of selected aerobic training on serum leptin levels, anthropometric indices and maximal oxygen consumption (VO2max) in obese men.
Methods: Twenty healthy elderly men were selected by convenience sampling method and were randomly assigned to control (n = 10) and experimental (n = 10) groups. The program training included 45 minutes per session, three times per week for eight weeks of participation in aerobic exercise classes with 55-60% HRR. Pre- and post-aerobic exercise, serum leptin levels, anthropometric indices and VO2max were evaluated. To make intra and intergroup comparisons, t-test for dependent and independent samples were used. For all statistical comparisons, the level of significance was set at P > 0.05.
Results: Eight weeks of aerobic exercise led to a significant increase of Vo2max (P = 0.01). The amount of leptin (P = 0.007), weight (P = 0.002), BMI (P = 0.003), body fat percentage (P = 0.002) and WHR (P = 0.013) in sedentary obese men in the experimental group significantly reduced. The variations of weight, BMI, BFP, WHR and Vo2max in the two groups had differences.
Conclusions: The results of this study showed that the selected aerobic training had a favorable influence on improvement of serum leptin levels and VO2max in obese men.
15353-7236Original Articl
e

Original



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید