مجله ارگونومیدوره 4، شماره 3، پايیز 1395DOI: 10.21859/joe-04037
تاريخ دريافت مقاله: 1395/03/22تاريخ پذيرش مقاله: 1395/08/01

واژگان کلیدی:
ری زو )1972( و مه ارت سیاس ی فری ز و هم کاران )2005( اس تفاده ش د. رواب ط بی ن متغیره ای مکن ون و اندازهگی ری ش ده در الگ وی مفهوم ی ب ا اس تفاده از م دل مع ادلات س اختاری تعیی ن ش دند.
افتهه ا: نتای ج نش ان داد ک ه عملک رد ش غلی کارکن ان تح ت تأثی ر پاس خگویی ف ردی ق رار دارد و کارکنان یک ه دارای مه ارت سیاس ی بودن د هس ت ب ر پاس خگویی آنه ا اث ر میگ ذارد و اث ر معن یداری ب ر عملک ردش غلی آنه ا خواه د داش ت. تن ش ش غلی نی ز رابط ه منف ی و معن یدار ب ر عملک رد ش غلی داش ت.
نتیجهگی ری: ب ر اس اس یافتهه ای پژوه ش، مه ارت سیاس ی و تن ش ش غلی رابط ه بی ن پاس خگویی ف ردیب ا عملک رد ش غلی را تح ت تأثی ر ق رار میدهن د. ای ن نتای ج ب ر ض رورت بازشناس ی نق ش میانج ی مه ارتسیاس ی و تن ش ش غلی در بررس ی رابط ه عل ی پاس خگویی ف ردی ب ا عملک رد ش غلی تأکی د میکن د. تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم پزشکیهمدان محفوظ است.
اس تاندارد پاس خگویی هاچوارت ر و هم کاران) 2005(، عملک رد ش غلی پاترس ون) 1990(، اس ترس ش غلی هاوس

پاسخگویی فردیعملکرد شغلیمهارت سیاسیتنش شغلیمقاله پژوهشی
6391-405849

بررسی نقش میانجی مهارت سیاسی و استرس شغلی در رابطه بین احساس پاسخگویی فردی و عملکرد شغلی
محمد حسنی 1، فرحناز دهقانی 2، مهدی کاظم زادهبیطالی 3، *
استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
کارش ناس ارش د مدیری ت آموزش ی، دانش کده ادبی ات و عل وم انس انی، دانش گاه ارومی ه، ارومی ه ،ایران
دانشــجوی دکتــری مدیریــت آموزشــی، دانشــکده ادبیــات و علــوم انســانی، دانشــگاه ارومیــه ،ارومیــه، ایــران
494413405

نويسـنده مسـئول: مه دی کاظ م زادهبیطال ی، دانش جوی دکت ری مدیری ت آموزش ی، دانش کده ادبی ات و عل وم انس انی، دانش گاه ارومی ه، ارومی ه، ای ران. ایمی ل: mehdikazemzadee@gmail.com
چکیده
مقدم ه: ازآنجاک ه کارکن ان از مهمتری ن س رمایههای ه ر س ازمان از جمل ه مراک ز آم وزش عال ی ب ه ش مار میرونــد، بررســی و شناســایی عوامــل تاثیر-گــذار بــر عملکــرد و تنــش شــغلی آنهــا از اهمیــت روزافزونــی برخ وردار اس ت. برای ن اس اس پژوه ش حاض ر ب ا ه دف بررس ی رابط ه بی ن پاس خگویی ف ردی و عملک رد ش غلی ب ا آزم ون نق ش میانج ی مهارته ای سیاس ی و تن ش ش غلی در بی ن کارکن ان دانش گاه ش یراز انج ام ش ده اس ت.
روشکار: جامعــه آمــاری ایــن پژوهــش شــامل کلیــه کارکنــان دانشــگاه شــیراز کــه دارای مــدرک بــالای دیپل م هس تند بودن د ک ه ش امل 726 نف ر بودن د ک ه از می ان آن ان 248 نف ر ب ا روش نمونهگی ری تصادف ی طبق های انتخ اب ش دند. روش تحقی ق توصیف ی- همبس تگی ب ود. ب رای گ ردآوری اطلاع ات از پرسش نامههای
مقدمه
از آنج ا ک ه نق ش آم وزش عال ی در توس عه اقتص ادی، اجتماع ی و فرهنگ ی کش ور تعیینکنن ده اس ت و نی روی انس انی متخص ص موردنیــاز بخش هــای مختلــف توســط آمــوزش عالــی تربیــت می شــوند، تقویــت و توســعه ایــن بخــش زیربنــای توســعه ســایر بخشهــا را بــه دنبــال دارد] 1[. منابــع انســانی یکــی از عوامــل حیاتــی بــر بقــای ســازمانها هســتند. مفهــوم مدیریــت منابــع انس انی ب ر نق ش و اهمی ت نیروه ای ماه ر و مس تعد در س ازمان اســتوار اســت و تمــام ســعی خــود را در جهــت بهکارگیــری ،بهســازی و نگهــداری و کاربــرد منابــع انســانی بــکار میبــرد تــا توانمندیهــای آن بــرای ایجــاد یــک سلســله جریانــات مؤثــر تولی دی خدمات ی و درنهای ت ادارهٔ س ازمانی مس تحکم و دس ت یابی بــه آرمانهــا و اهــداف والای پیشبینی شــده بــه نحــوه مطلــوب بهــره گیــرد. مهم تریــن و اساســی ترین مســئله هــر ســازمانی عملکــرد شــغلی نیروهــای انســانی آن ســازمان اســت. عملکــرد شــغلی بهعنــوان ارزش کلــی مــورد انتظــار ســازمان از تکههــای مج زای رفت اری تعریف ش ده اس ت ک ه ی ک ف رد در ط ول ی ک دوره مشــخص از زمــان انجــام میدهــد] 2[. توجــه بــه کارکنــان و در رأس آن عملکــرد شــغلی آنهــا بهعنــوان بزرگ تریــن و مهم تریــن ســرمایه انســان، پدیــده-ای اســت کــه در طــول چنــد ده ه اخی ر رش د فراوان ی داش ته و بس یاری از تح ولات س ال های کنونــی کــه در قالــب نامتمرکــز کــردن نظــام مدیریــت و کاهــش لایههــای ســازمانی و اســتفاده و ارتقــای مشــارکت کارکنــان در فراینــد تصمیمگیــری و امــوری از ایــن دســت پدیــد آمدهانــد .درواقــع نگــرش ســازمانها بــه نیــروی کار دگرگــون شــده اســت و کارکن ان س ازمان از تعری ف کهن ه و ن ارس دورهٔ پ س از انق لاب صنعتــی رهــا شــده اســت و بــا تعریــف تــازه، منابــع پــرارزش شــناخته می شــوند. هماکنــون ســازمانهای صنعتــی بازرگانــی و حت ی خدمات ی ب رای ب الا ب ردن درج ه به ره وری خ ود ب ه افزای ش تــوان تخصصــی، رضایــت و دلبســتگی منابــع انســانی خــود روی آورده-ان د و به رهوری را بهب ود بخش یدهاند و ب ه عملک رد ش غلی و کیفیــت زندگــی شــغلی آنهــا مربــوط ســاختهاند] 3[مبان ی نظ ری و پژوهش ی حاک ی از تاثی رات مثب ت پاس خگویی ب ر عملک رد میباش د] 4[. بط ور وی ژه، اگ ر در اف راد س طح حداقل ی از پاســخگویی احســاس نشــود، کارکنــان هــر چــه دوســت دارنــد را انج ام خواهن د داد ک ه ای ن منج ر ب ه ب ی نظم ی در س ازمان خواه د ش د. اگ ر چ ه احس اس پاس خگویی مرتب ط ب ا تع دادی از پیامدهــای مهــم کاری ماننــد OCB میباشــد] 5[. برجســته ترین رابط ه را ب ا عملک رد ش غلی دارد] 6[. بررس یها نش ان میدهن د ک ه از مهمتری ن عوام ل تأثی ر گ ذار ب ر عملک رد کارکنان، پاس خگو نمــودن آنهــا می باشــد بــه طــور ضمنــی کســانیکه احســاس پاس خگویی بیش تری دارن د، معمولاً”رفتاره ای کاری س طح بالای ی نس بت ب ه کس انیکه احس اس پاس خگویی کمت ری دارن د، نش ان میدهنــد. ایــن امــر منعکــس کننــده یــک رابطــه چشــمگیر و مثب ت پاس خگویی ب ا عملک رد ش غلی اس ت] 6[.
پاس خگویی متغی ری پیچی ده می باش د ک ه دارای س طوح مختل ف و پیامده ای مثب ت و منف ی زی ادی اس ت] 6[. پاس خگویی ام روزه بهعن وان یک ی از ویژگیه ای رفت ار مدی ر و کارکن ان ب ا یکدیگ ر در ســازمانها و بهخصــوص دانشــگاه می باشــد کــه باعــث پیش رفت اه داف دانش گاه می ش ود؛ در حقیق ت پاس خگویی یک ی از ارکان اصلــی مدیریــت اســت کــه تصویــری از عدالــت، برابــری ،اعتمــاد و انصــاف را بــه ذهــن متبــادر میســازد و میتوانــد بــرای بهب ود ش رایط و اثربخش ی مدیری ت مورداس تفاده ق رار گی رد] 1[.
بــه دلیــل اینکــه کارکردهــای متــداول هــر سیســتم اجتماعــی ،جوابگویــی بــرای رفتارهــای فــردی مطلــوب و نامطلــوب را ملــزم مــیدارد] 7[، پاســخگویی بهعنــوان یــک جــز اصلــی در محیــط کار ب ه ش مار میآی د. پاس خگویی در اص ل پاس خگو ب ودن اف راد در قب ال تصمیمـات و کارهایش ان. ب دون پاس خگویی اف راد ق ادر خواهن د ب ود ک ه ه ر آن چی زی را ک ه دوس ت دارن د، انج ام دهند .
نتیج ه چنی ن وضع ی آش وب و شکس ت س ازمان خواه د ب ود] 8[. متأســفانه تحقیقــات در موضــوع پاســخگویی بهانــدازه اهمیــت آن در مراک ز آموزش ی ب ه وی ژه درب اره پیش ایندها و پیامده ای ای ن س ازه مه م ص ورت نگرفت ه اس ت] 5, 7[.
پاســخگویی همان طــور کــه “آدامــس” و “کریســت” )9991( عقی ده دارن د ب رای بس یاری از علاقهمن دان اصلاح ات آموزش ی ، بهعنــوان یــک ســکوی پــرش در بهبــود آموزشــی بــه شــمار میآیــد] 9[. فرینــک و کلیمســکی) 1998( اظهــار میدارنــد کــه بهمنظ ور بهب ود تئ وری پاس خگویی در مدیری ت مناب ع انس انی و بهطورکل ی ت ر – س ازمان ها – مطالع ات عمیق ی موردنی از اس ت کــه پاســخگویی را در ســازمانهای واقعــی بــا خــود کارمنــدانبررســی کننــد. تابهحــال مطالعــات معــدودی پاســخگویی را در س طح ف ردی ب ا کارمن دان واقع ی موردپژوه ش ق رار دادهان د] 8, 15-10[. تحقیق ات قبل ی رابط ه بی ن پاس خگویی و چن د پیام د مثبــت روان شــناختی و رفتــاری را تائیــد کردهانــد] 16[. فانــت نش ان داد ک ه کارکن ان پاس خگو نس بت ب ه کارکن ان ب ا احس اس پاســخگویی پاییــن عملکــرد بالاتــری را از خــود نشــان میدهنــد 17][. دیویــس و همــکاران رابطــه مثبتــی را بیــن پاســخگویی و عملکــرد شــغلی نشــان دادنــد] 18[. تامــس و همــکاران هــم بــه نتیجــه مشــابهی رســیدند] 91[.
از طرف ی اف رادی ک ه مه ارت سیاس ی دارن د نس بت ب ه ای ن اف راد کــه فاقــد ایــن مهــارت هســتند دارای عملکــرد شــغلی مؤثرتــری میباش ند و هن گام پاس خگویی عملک رد ب ه ص ورت ای دال عم ل میکننــد. در میــان بســیاری از جوامــع علمــی و دانشــگاهی ایــن ب اور وج ود دارد ک ه س ازمانها ماهی ت سیاس ی دارن د ب ر ای ن اس اس ف رض میش ود ک ه عملک رد، اثربخش ی و موفقی ت ش غلی ع لاوه ب ر داش تن ه وش و پش تکار، نیازمن د عوام ل دیگ ر مانن د زیرکــی اجتماعــی، موقعیــت یابــی و زرنگــی اســت. برخــی بــه خصوصیاتــی کــه فــرد را قــادر بــه اعمــال نفــوذ موفقیــت آمیــز می ســازد؛ برخــی بــه خصوصیاتــی کــه فــرد را قــادر بــه اعمــا ل نفــوذ موفقیــت آمیــز میســازد بــه عنــوان ســبک بیــن فــردی ،ادراک یــا ماهیــت سیاســی اشــاره کردهانــد] 02[.
نگــرش سیاســی بــه ســازمانها ایــن اعتقــاد را دارد کــه افــراد نه-تنه ا ب رای موف ق ش دن بلک ه ب رای مان دن و بق ا در س ازمان بای د دارای تمای ل سیاس ی و نی ز مه ارت سیاس ی باش ند در واق ع مینتزبــرگ بیــان میکنــد افــراد بایــد توانایــی متقاعــد کــردن اف راد تأثیرگ ذار روی اف راد و کنت رل آنه ا را در راس تای رس یدن بــه اهــداف کاری خــود داشــته باشــند؛ مهــارت سیاســی توانایــی ی ک مدی ر در سروس امان دادن ب ه رواب ط خ ود بی ن کارکن ان و همــکاران و مافوقهــای خــود اســت] 6[.
از طرف ی س طوحی از اس ترس ممک ن اس ت ب ه بهتر ش دن عملکرد کاری کم ک کنن د. وقت ی اس ترس وج ود ن دارد چالشه ای کاری وج ود نخواه د داش ت، کس الت و ناتوان ی افزای ش یافت ه و ب ر روی عملکــرد اثــر منفــی میگــذارد. چنانچــه اســترس افزایــش پیــدا کن د عملک رد ب ه س مت بهب ود م یرود و کارکن ان آمادگ ی ذهن ی و روان ی بالای ی ب رای رویاروی ی ب ا چالشه ا پی دا میکنن د] 6[.
تن ش در زندگ ی هم ه اف رادی ک ه در یک ی از مش اغل مختل ف جامعــه کار میکننــد وجــود دارد و بــه گونههــای مختلــف بــر آنه ا فش ار وارد م یآورد] 21[. درواق ع فش ار و تنشه ای کاری ع لاوه ب ر مش کلاتی ک ه ب رای ش غل ایج اد م ی کنن د پیامده ای نامناس بی نی ز ب رای س ازمانها و ادارات دارد] 22[. تن ش واکن ش و عکسالعمــل شــخصی بــه محیــط پیرامــون خــود را شــامل میشــود، کــه می توانــد آثــار مثبــت و منفــی را بــرای او ایجــادکنــد] 32[.
عملکــرد کارکنــان تأثیــرات بالقــوه ای بــرای رســیدن بــه اهــداف س ازمان دارن د ام ا در ه ر س ازمانی بهخص وص دانش گاه، عملک رد ش غلی کارکن ان، مطاب ق ب ا مس یر ه دف س ازمان ط ی نخواه د شــد و کارکنــان بــا پاســخگویی شــخصی و ســطحی خــود مانــع رســیدن اهــداف ســازمان بهصــورت ایدئــال و منطقــی می باشــند .م ا در ای ن تحقی ق س عی ب ر آن داری م ت ا از طری ق پاس خگویی ف ردی کارکن ان تأثی ر آن را ب ر عملک رد ش غلی بیابی م و مه ارت سیاســی و تنــش شــغلی کارکنــان را بهعنــوان نقــش میانجــی ب ه کار ببری م و آی ا رابط های ب ا عملک رد ش غلی اف راد دارن د؟ و آی ا مه ارت سیاس ی و تن ش ش غلی ب ر پاس خگویی ف ردی اف راد رابط ه دارن د ک ه باع ث تأثی ر ب ر عملک رد ش غلی آنه ا گ ردد؟ و مس ئله ای ن تحقی ق بی ان میکن د ک ه آی ا پاس خگویی ی ک ش غل اگ ر بامه ارت سیاس ی انج ام آن هم راه ش ود عملک رد آن تغیی ری خواه د ک رد ی ا خی ر؟ و آی ا ای ن رابط ه بهوس یله تن ش ش غلی تقوی ت و ی ا کاه ش پی دا خواه د ک رد؟

هاى

مهارت
پاسخگويى
هاى

تنش
عملكرد

هاى

مهارت

پاسخگويى

هاى

تنش

عملكرد



قیمت: تومان


پاسخ دهید