مجله ارگونومیدوره 4، شماره 4، زمستان 1395DOI: 10.21859/joe-04041
تاريخ دريافت مقاله: 1394/08/24 تاريخ پذيرش مقاله: 1395/10/19

واژگان کلیدی:
واریان س ی ک طرف ه و ضری ب همبس تگی پیرس ون ب ه منظ ور آنالی ز آم اری دادهه ا م ورد اس تفاده ق راگرفتن د.
ي افتهه ا: میانگی ن می زان نی از ب ه بازیاب ی کارگ ران )93/32( 22/55 ب ه دس ت آم د ک ه نش ان دهن ده ب اکاری نس بتاً ب الای آنهاس ت .7/58% اف راد م ورد مطالع ه دارای ب ار کاری ب الا بودن د. از بی ن متغیی ر ه ایدموگرافی ک، تنه ا وزن اف راد ب ا امتی از مقی اس نی از ب ه بازیاب ی رابط ه معن ی دار داش ت )P-value براب ر ب
.)0/043
نتیج ه گی ری: ب ا توج ه ب ه نی از ب ه بازیاب ی نس بتا زی اد در کارگ ران م ورد مطالع ه، راهکارهای ی جه تکاه ش می زان ب ار کاری از جمل ه اس تفاده از چرخهه ایً کار اس تراحت، انج ام دادن کاره ای س نگین بص ورتگروه ی و ایج اد ش رایط لازم ب رای بازیاب ی مناس ب و کاف ی بع د از کار میتوان د باع ث افزای ش س طح س لامتیکارگ ران ش ود. تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم پزشکیهمدان محفوظ است.
دو جواب ی می زان ب ار کاری کارگ ران را م ورد بررس ی ق رار داد. میانگی ن، انح راف معی ار و آزمونه ای آنالی ز ر ر ا

مقدمه
بار کاریمقیاس نیاز به بازیابیکارگران معدنمقاله پژوهشی
15408-405849

کاربرد مقیاس نیاز به بازیابی برای بررسی بار کاری کارگران معدن و بررسی رابطه آن با متغییرهای زمینه ای
حمیدرضا صمدی 1، رضا کلانتری 2، *، فاطمه مصطفوی 3، احمد زنجیرانی فراهانی 4، احسان بخشی 5
1 دانش جوی کارشناس ی ارش د مهندس ی بهداش ت حرف ه ای، گ روه مهندس ی بهداش ت حرف ه ای ،دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی و خدم ات بهداش تی درمان ی هم دان، هم دان، ای ران2 دانش جوی دکت ری تخصصـی ارگونوم ی، گ روه ارگونوم ی، دانش کده بهداش ت، دانش گاه علـوم پزش کی و خدم ات بهداش تی درمان ی ش یراز، ای ران
دانشــجوی کارشناســی ارشــد ارگونومــی، گــروه ارگونومــی، دانشــکده بهداشــت، دانشــگاه علــوم پزش کی و خدمـات بهداش تی درمانـی هم دان، هم دان، ایـران
دانش جوی کارشناس ی ارش د مهندس ی بهداش ت حرف ه ای، گ روه مهندس ی بهداش ت حرف ه ای ،دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی و خدم ات بهداش تی درمان ی ته ران، ته ران، ای ران5 دانش جوی کارشناس ی ارش د ارگونوم ی، گ روه مهندس ی بهداش ت حرف ه ای، دانش کده بهداش ت ،دانش گاه عل وم پزش کی و خدم ات بهداش تی درمان ی ته ران، ته ران، ای ران
نويس نده مس ئول: رض ا کلانت ری، دانش جوی دکت ری تخصص ی ارگونوم ی، گ روه ارگونوم ی ،دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی و خدم ات بهداش تی درمان ی ش یراز، ای ران. ایمی ل:
180000215415

kalantari_r@razi.tums.ac.ir
چکیده
مقدم ه: خس تگی مرتب ط ب ا کار یک ی از عوام ل ایج اد نگران ی حت ی در بس یاری از کش ورهای صنعت ی اس ت .یک ی از مهمتری ن ش رایط تاثیرگ ذار ب ر وضعی ت جس می و روح ی کارکن ان، می زان توانای ی ف رد در بازیاب ی از خس تگی و اس ترس بع د از اتم ام کار میباش د. عوام ل مختلف ی مانن د ب ار کاری میتوانن د باع ث ایج اد خس تگی ش وند. ه دف ای ن مطالع ه کارب رد مقی اس نی از ب ه بازیاب ی ب رای بررس ی ب ار کاری کارگ ران مع دن و رابط ه آن ب ا متغییره ای زمین های میباش د.
روشکار: 80 نف ر از کارگ ران ی ک مع دن بص ورت مقطع ی م ورد مطالع ه ق رار گرفتن د. اب زار جم ع آوری داده ه ا پرسش نامه مش خصات دموگرافی ک و مقی اس نی از ب ه بازیاب ی بودن د. ای ن مقی اس ب ا ی ازده س ؤال
خســتگی مرتبــط بــا کار بــه یکــی از عوامــل ایجــاد نگرانــی در بســیاری از کشــورهای صنعتــی تبدیــل شــده اســت] 1[. ایــن خس تگی ناش ی از تم اس ب ا دش واریهای ذهن ی و جس می ب وده 2][ و عوام ل مختلف ی مانن د ب ار کاری ب الا، کار طولان ی م دت و ســاعات کاری متغییــر اســترسزا بــوده و ایجــاد کننــده خســتگی میباشــند] 3[. در کشــورهای حــوزه اتحادیــه اروپــا ماننــد هلنــد و همچنی ن کش ورهای توس عه یافت ه دیگ ر مانن د ای الات متح ده ،ســوئد و کانــادا ،40 درصــد کارگــران بــه دلیــل بــار کاری بــالای روزان ه خس تگی قاب ل توجه ی را تجرب ه میکنن د ک ه گاه ی ای ن می زان ب ه 60 درص د ه م میرس د] 1, 4[. خس تگی ناش ی از کار ب ر به ره وری، ایمن ی و رف اه کارگ ران تأثی ر منف ی داش ته و اگ ر تبدی ل ب ه خس تگی مزم ن ش ود، باعث ایج اد اث رات ناس ازگارانه ای چــون الگوهــای کاری ناکارامــد، کاهــش تمرکــز و انگیــزه کاری خواه د ش د] 1[. هن گام انج ام کار، اف راد مناب ع ان رژی جس می و ذهن ی خ ود را مص رف ک رده] 5[ و ب رای جایگزی ن ک ردن ذخای ر خالــی شــده نیــاز بــه بازیابــی و آســودگی از عوامــل اســترس زا و خس ته کنن ده را دارن د] 6[.
یک ی از مهمتری ن ش رایط تاثیرگ ذار ب ر وضعی ت جس می و روح ی کارکن ان، می زان توانای ی ف رد در بازیاب ی از خس تگی و اس ترس بعد از اتم ام کار میباش د] 3, 4[. بازیاب ی) recovery( ب ه عن وان دوره زمان ی م ورد نی از ف رد ب رای رس یدن ب ه س طح ع ادی عملک رد پــس از پایــان مواجهــه بــا عامــل اســترس زا تعریــف میشــود 3], 7[. بعضــی از بازیابیهــا در محــل کار هنــگام اســتراحت در محــل کار انجــام صــورت گرفتــه ولــی غالــب آنهــا بعــد از پایــان ش یفت کاری ش روع ش ده و ت ا ابت دای ش یفت بع دی ادام ه دارن د 1][. مفه وم نی از ب ه بازیاب ی در م دل ت لاش- بهب ودی میجم ن
)Meijman( و هم کاران مط رح گردی ده اس ت. در ای ن م دل، ب ر اس اس می زان ت لاش ف رد و کاری ک ه ب ر وی تحمی ل می ش ود ،ی ک دوره زمان ی جه ت بهب ودی و بازگش ت ب ه ش رایط قب ل از انجــام کار مــورد نیــاز اســت. ایــن نیــاز در ســاعات انتهایــی کار و ســاعات اولیــه بعــد از شــروع کار خــود را نشــان میدهــد] 8[.
هنگام ی ک ه ف رد نی از ب ه اس تراحت و بازیاب ی را در خ ود ح س میکنــد، حالاتــی چــون اضافــه بــار تحمیلــی، حســاس تر شــدن ،تمایــل بــه دوری از اجتمــاع، کاهــش ســطح عملکــرد و فقــدان ان رژی لازم ب رای انج ام کار ب ر وی حاک م میش ود] 8[. ع لاوه ب ر ای ن م وارد، خس تگی ذهن ی و کاه ش انگی زه در ف رد ب ه وج ود میآیــد] 6[. اگــر امــکان تســکین و بهبــودی فــرد و رســیدن وی بــه شــرایط جســمی و ذهنــی قبــل از انجــام کار نباشــد، کارگــر روز کاری خــود را بــا نیــاز بــه بازیابــی انباشــته شــده از روزهــای قب ل آغ از میکن د ک ه باع ث تحمی ل اس ترس بیش تر ب ه ف رد در انج ام کار خواه د ش د] 8[. ای ن اس ترس های تجمع ی ب ه م رور زم ان باع ث احس اس خس تگی بیش تر، کاه ش به ره وری، ایمن ی ،س طح رف اه و آس ایش ش ده و نگرانی های ی در رابط ه ب ا س لامتی فــرد ایجــاد میکنــد] 9[.
مقیــاس نیــاز بــه بازیابــی) need for recovery scale( معیــاری مناســب بــرای تشــخیص ریســک فاکتورهــای شــغلی اســت] 2[. درحقیق ت ای ن مقی اس بعن وان تابع ی از ویژگیه ای کاری مانن د ن وع کار، ب ار کاری، فش ار کار، کنت رل ف ردی و س اعات کار واقع ی میباشــد] 6[. مقیــاس نیــاز بــه بازیابــی یــک مقیــاس مهــم در زمین ه خس تگی ب وده و کیفی ت زم ان بازیاب ی کارگ ر را ارزیاب ی میکن د. ای ن س نجه روان ی دارای حساس یت مناس ب نس بت ب ه تغیی رات ب وده و قابلی ت اطمین ان بالای ی دارد] 10[. ای ن مقی اس اث رات کوت اه م دت ی ک روز کاری را معرف ی ک رده و بص ورت نی از بــه رمــق یافتــن و آســایش از تلاش هــای کاری می باشــد] 4[. بع لاوه، ای ن مقی اس دش واری های کارگ ر بع د از اعم ال نی رو را کم ی س ازی ک رده و اب زار مناس بی ب رای پای ش س لامت اف راد میباشــد] 01[.
مطالع ات انج ام ش ده ب ا اس تفاده از ای ن ش اخص نش ان میدهن د کــه بــالا بــودن مقادیــر ایــن مقیــاس، بــا شــیوع بــالای حــوادث کاری و مشــکلات مرتبــط بــا ســلامتی رابطــه مســتقیم دارد] 2[. افزایــش مقیــاس نیــاز بــه بازیابــی در کارکنــان می توانــد باعــث افزای ش زودرس فش ار خ ون، مش کلات کاری، خس تگی، غیب ت از کار، ش کایات ذهن ی مرب وط ب ه س لامتی و فرس ودگی ش غلی ش ود 4][. اس لویتر و هم کاران نی ز اظه ار داش تند ک ه ای ن مقی اس ب ا دشــواری های کاری رابطــه داشــته و میتوانــد بــرای پیــش بینــی ش کایات ش غلی ب ه کار رود] 9[. موه رن و هم کاران در رابط ه ب ا س ن و می زان نی از ب ه اس تراحت مطالعات ی انج ام داده و رابط ه ای ن دو م ورد را مس تقیم و خط ی گ زارش کردن د] 5[.
کار در معــادن کــه از دیربــاز بــه دشــواری شــهرت داشــته اســت ،بــار کاری زیــادی را طلبیــده و از جملــه طاقــت فرســا تریــن مش اغل می باش د] 11[. ای ن نیازه ای کاری ب الا میتوانن د اث رات نامطوبــی بــر ســلامت کارگــر داشــته باشــند] 2[. هــدف مطالعــه حاض ر کارب رد مقی اس نی از ب ه بازیاب ی ب رای بررس ی ب ار کاری کارگ ران مع دن و بررس ی رابط ه آن ب ا متغییره ای زمین ه ای ب ود.
روشکار
ای ن مطالع ه مقطع ی بص ورت تم ام ش ماری در س ال 1394 روی کارگــران یکــی از معــادن اســتان مرکــزی صــورت گرفــت. معیــار ورود ب ه مطالع ه داش تن حداق ل ی ک س ال س ابقه کار، نداش تن بیماریهــای زمینــهای و نداشــتن شــغل دوم بــود. بــا در نظــر گرفت ن ای ن معیاره ا ،22 نف ر از مطالع ه خ ارج ش ده و درنهای ت 80 نفــر از پرســنل ایــن معــدن کــه همگــی مــرد بودنــد مــورد مطالعــه قــرار گرفتنــد. کار در ایــن معــدن در روز انجــام می شــد و هیــچ یــک از افــراد مــورد مطالعــه نوبــت کار نبودنــد. متوســط س اعات کاری معم ول ب رای هم ه کارگ ران 8 س اعت در روز ب ود.
جمــع آوری اطلاعــات در مطالعــه حاضــر بــا اســتفاده از دو پرسشــنامه صــورت گرفــت. پرسشــنامه اول مربــوط بــه اطلاعــات جمعی ت ش ناختی ب ود. ای ن پرسش نامه م وارد س ن، س ابقه کار ،قــد، وزن، وضعیــت تأهــل، مصــرف دخانیــات و ســطح تحصیــلات اف راد را م ورد س وال ق رار داد. پرسش نامه دوم ک ه ب رای بررس ی بــار کاری، خســتگی شــغلی و میــزان نیــاز افــراد بــه اســتراحت اس تفاده گردی د، پرسش نامه “مقی اس نی از ب ه بازیاب ی” ب ود. ای ن پرسشــنامه از یــازده عبــارت بــا پاســخ بلــه/ خیــر تشــکیل شــده )جــدول 1( کــه روایــی و پایایــی آن در مطالعــات گذشــته مــورد تأیی د ق رار گرفت ه اس ت] 8[. بع لاوه، وان در اس تار و هم کاران در مطالع ه خ ود ضری ب الف ای کرونب اخ ای ن مقی اس را 85/0 بدس ت آوردن د. ب ا ای ن ح ال، ب رای بررس ی روای ی و پایای ی در کارب رد ایــن پرسشــنامه بیــن کارگــران معــدن، ایــن شــاخص ها مجــدداً ارزیاب ی گردی د.
بــرای بررســی روایــی پرسشــنامه ابتــدا ســؤالات بــه فارســی ترجمــه شــده و ســپس توســط متخصصیــن مجــدداً بــه زبــان انگلیســی ترجمــه شــد. روایــی صــوری و محتوایــی بــا نظــر شــش تــن از متخصصــان ارگونومــی مــورد بررســی قــرار گرفــت .نهایت اً ب ا هماهنگ ی کام ل و تطاب ق مفه وم س ؤالات، مت ن لازم تهیــه گردیــد. بــرای بررســی ســازگاری درونــی بیــن آیتمهــای پرسشــنامه، از فرمــول کــودر ریچاردســون 20 )مناســب بــرای ســؤالات دو گزینــه ای( اســتفاده شــد و میــزان آن 0/719 بدســت آم د ک ه نش ان دهن ده س ازگاری درون ی قاب ل قب ول آیتمه ای پرسش نامه اس ت. جه ت بررس ی پایای ی پرسش نامه، س ؤالات آن ب ه فاصل ه ده روز بی ن 15 کارگ ر توزی ع گردی د. نهایت اً، می زان ᵨ بع د از آزم ون – ب از آزم ون در بررس ی همبس تگی امتی ازات، ب رای ایــن پرسشــنامه 0/822 بدســت آمــد.
جدول 1: عبارت های مورد بررسی مقیاس نیاز به بازیابی
سؤالات
1- بعد از پایان روز کاری، استراحت کردن برایم دشوار است
2- در ساعات انتهایی روز کاری، احساس خستگی و کوفتگی می کنم
3- بعد از پایان روز کاری، احساس خستگی زیادی دارم
4- تنها بعد از صرف وعده غذایی شام، خستگی کمتری حس می کنم
5- در روز تعطیل هنوز احساس خستگی می کنم
6- بعد از کار، وقت آزاد کمی دارم
7- زمانی که از سر کار به خانه برمیگردم، نمی توانم هیچ علاقه ای به اطرافیانم نشان دهم
8- بعد از اتمام کار، به بیشتر از یک ساعت زمان نیاز دارم تا سر حال شوم
9- زمانی که از سر کار به خانه برمیگردم، نیاز دارم برای مدتی به تنهایی در آرامش باشم
10- اغلب بعد از کار، به اندازهای خسته هستم که نمی توانم در فعالیت های دیگر شرکت کنم
11- احساس خستگی در اواخر ساعات کاری، مانع می شود از این که کارهایم را به خوبی انجام دهم

3
مقی اس س نجش ای ن پرسش نامه 11 س والی ب ه ای ن ص ورت اس ت ک ه ب رای ه ر س ؤال، ب ه ازای ه ر پاس خ بل ه 09/9 نم ره تعل ق میگی رد. گس تره امتی ازات مقی اس نی از ب ه بازیاب ی از 0 ت ا 001 میباشــد. اگــر تعــداد پاســخ های “بلــه” از چهــار عــدد بیشــتر باشــد )یعنــی امتیــاز 45/45 و بالاتــر(، نشــان دهنــده ایــن اســت ک ه ف رد ب ار کاری بالای ی را متحم ل ش ده و نی از ب ه اس تراحت در وی ب الا میباش د. )ب ا توج ه ب ه معی ار kiss, the meester de
مجله ارگونومی، دوره 4، شماره 4، زمستان 1395صمدی و همکاران

Braeckman( ]8[.
آنالی ز آم اری دادهه ا ب ا اس تفاده از ن رم اف زار SPSS نس خه 61 صــورت گرفــت. شــاخص های میانگیــن و انحــراف معیــار بــرای گ زارش امتی ازات نی از ب ه بازیاب ی م ورد اس تفاده ق رار گرفتن د .ب ا توج ه ب ه نرم ال ب ودن توزی ع دادهه ا ب ا بررس ی نتای ج آزم ون کولموگــروف اســمیرنوف، از ضریــب همبســتگی پیرســون بــرای بررس ی رابط ه می زان ب ار کاری در اف راد ب ا س ن و س ابقه کار، و آزم ون آنالی ز واریان س ی ک طرف ه ب رای بررس ی رابط ه ش اخص ت وده بدن ی) BMI( و س طح تحصی لات ب ا ب ار کاری اس تفاده ش د .
س طح معن ی داری اخت لاف امتی ازات 05/0 در نظ ر گرفت ه ش د.
کلیــه ملاحظــات اخلاقــی در ایــن مطالعــه مــورد توجــه قــرار گرف ت. کارکن ان ب ا رضای ت کام ل و آگاهان ه اق دام ب ه تکمی ل پرسشــنامهها کــرده و همچنیــن کلیــه اطلاعــات آنهــا محرمانــه باقــی مانــد.
یافته ها
میانگی ن س ن و س ابقه کار کارگ ران ب ه ترتی ب براب ر ب ا) 17/8( 57/35 و) 36/6( 96/6 ســال بدســت آمــد کــه نشــان میدهــد جمعیــت مــورد مطالعــه تقریبــاً جــوان بودنــد. ســطح تحصیــلات افــراد مــورد مطالعــه بــا پرسشــنامه اطلاعــات جمعیــت شــناختی م ورد بررس ی ق رار گرف ت ک ه نتای ج آن در ج دول 2 آورده ش ده اســت. بــا توجــه بــه اطلاعــات حاصــل شــده، اکثریــت) 5/62% از افــراد مــورد مطالعــه( دارای ســطح تحصیــلات زیــر دیپلــم میباشــند .75 درصــد) 60 نفــر( افــراد مــورد مطالعــه متأهــل و بقیــه کارگــران مجــرد بودنــد.
شــاخص تــوده بدنــی) BMI( کارگــران مــورد مطالعــه نیــز بــا در اختیــار داشــتن قــد و وزن افــراد محاســبه شــد کــه نتایــج آن در ج دول 3 آم ده اس ت. میانگی ن کل BMI ب رای کارگ ران) 10/4( 77/25 بدســت آمــد.
جدول 2: سطح تحصیلات کارگران مورد مطالع
سطح تحصیلاتتعداد )درصد(
زير ديپلم50 )5/26(
ديپلم61 )02(
فوق ديپلم5 )52/6(
لیسانس و بالاتر9 )52/11(
ج دول 3: ش اخص ت وده بدن ی کارگ ران م ورد مطالع ه )طب ق طبق ه بن دی س ازمان جهان ی بهداش ت(
شاخص توده بدنیتعداد )درصد(
18/5-16 )لاغر(2 )5/2(
25-18/5 )متناسب(04 )05(
30-25 )اضافه وزن(26 )5/23(
35-30 )چاق(9 )3/11(
بیشتر از 35 )خیلی چاق(3 )7/3(
در بررس ی امتی ازات مقی اس نی از ب ه بازیاب ی، مش خص ش د ک ه میانگیــن ایــن مقیــاس بیــن کارگــران برابــر بــا) 39/32( 22/55 می باشــد کــه بیانگــر بــار کاری نســبتاً بــالا در کارگــران اســت .همچنی ن در بررس ی اف رادی ک ه ب ه بی ش از پن ج س ؤال پاس خ مثبــت داده بودنــد )امتیــاز 45/45 و بالاتــر بــا توجــه بــه معیــار kiss, the meester de Braeckman(. مشــخص گردیــد کــه 74 نف ر) 7/58%( از کارگ ران متحم ل ب ار کاری ب الا ب وده و 33 نف ر 3)/42%( از افــراد بــار کاری پاییــن داشــتند. در بررســی دقیق تــر پاســخ های کارگــران مــورد مطالعــه بــه عبــارات پرسشــنامه ،مشــخص شــد کــه بیشــترین پاســخ بلــه بــرای عبــارت “بعــد از اتم ام کار، ب ه بیش تر از ی ک س اعت زم ان احتی اج دارم ت ا س ر ح ال ش وم” ب وده) 75 درص د( و کمتری ن پاس خ بل ه ب رای عب ارت
” زمانــی کــه از ســر کار بــه خانــه برمیگــردم، نمیتوانــم هیــچ علاقــهای بــه اطرافیانــم نشــان دهــم” بــود) 5/67 درصــد.(ب رای بررس ی رابط ه بی ن مقی اس نی از ب ه بازیاب ی و متغییره ای دموگرافیــک، از آزمونهــای آمــار تحلیلــی اســتفاده گردیــد. بیــن س ن و س ابقه کاری اف راد و درص د ب ار کاری ب ا اس تفاده از ضری ب همبس تگی پیرس ون رابط ه معن ی داری یاف ت نش د )ب ه ترتی ب P-value برابــر بــا 72/0 و 84/0(. شــاخص تــوده بدنــی نیــز بــا می زان نی از ب ه بازیاب ی رابط ه معن ی داری نداش ت) P-value براب ر ب ا 87/0(. همچنی ن بی ن س طح تحصی لات کارگ ران و می زان نی از ب ه بازیاب ی ایش ان رابط ه معن ی داری یاف ت نش د. میانگی ن امتی از مقی اس نی از ب ه بازیاب ی گ زارش ش ده در اف راد دارای تحصی لات زیــر دیپلــم برابــر بــا 62/53%، دیپلــم 35/61%، فــوق دیپلــم 36/47% و افــراد دارای تحصیــلات لیســانس و بالاتــر 57/57% ب ود. از بی ن کلی ه متغییره ای م ورد بررس ی، تنه ا بی ن وزن اف راد م ورد مطالع ه ب ا مقی اس رابط ه معن ی داری یاف ت ش د) P-value براب ر ب ا 0/043(، همچنی ن ضری ب همبس تگی پیرس ون براب ر ب ا 0/210 ب ود ک ه نش ان دهن ده رابط ه مثب ت جزئ ی ای ن دو متغیی ر بــا یکدیگــر می باشــد.
بحث
ه دف مطالع ه حاض ر، ان دازه گی ری ب ار کاری و خس تگی ح اد ب ا اس تفاده از مقی اس نی از ب ه بازیاب ی در کارگ ران مع دن بـود. نتای ج ای ن مطالع ه نش ان داد می زان نی از ب ه بازیاب ی در کارگ ران م ورد مطالع ه نس بتاً ب الا ب وده و بی ش از نیم ی از کارگ ران ب ار کاری بالای ی داش تند.
کلی ه اف راد م ورد مطالع ه، درص دی از نی از ب ه بازیاب ی را اع لام کردن د و ب رای هی چ ی ک از کارگ ران ای ن می زان براب ر ب ا صف ر نب ود. در ای ن مطالع ه میانگی ن امتی از مقی اس نی از به بازیاب ی برای کارگ ران مع دن 22/55% بدس ت آم د ک ه نس بت ب ه مطالع ات قبل ی انج ام ش ده روی جمعیته ای کاری گوناگ ون بیش تر ب ود .نیک ول و هم کاران] 3[ در بررس ی کارگ ران نم ره 13/38%، ف ان در اس تار] 4[ در مطالع ه کارمن دان اداری نم ره 2/33%، موه رن و همــکاران] 5[ در مطالعــه کارگــران روزکار 97/35%، ولدهــوون و همــکار] 8[ در مطالعــه روی کارگــران 5/27% و دی کــرون و هم کاران] 10[ در مطالع ه روی پرس تاران و رانن دگان نم ره 26% بــرای مقیــاس نیــاز بــه بازیابــی را بدســت آوردنــد. موریگوچــی و هم کاران در مطالع ه خ ود روی کارگ ران صنای ع ب ه ای ن نتیج ه رس یدند ک ه مح ل کاری ک ه ش رایط نامناس ب محیط ی نامناس ب داش ته باش د، میانگی ن امتی از نی از ب ه بازیاب ی بیش تری دارد] 2[. ب ا توج ه ب ه دش واریها و ش رایط محیط ی نامناس بتر نس بت ب ه جمعیتهــای مــورد بررســی در مطالعــات پیشــین کــه کارگــران مع دن در ای ن مطالع ه ب ا آن مواج ه بودن د )مانن د کار فیزیک ی س خت، گرم ای زی اد، نی از ب ه اس تفاده بیش تر از ق وای جس مانی( ،می تــوان گفــت کــه ایــن ویژگــی محیــط کار میتوانــد توجیــه مناس بی ب رای نی از ب ه بازیاب ی بیش تر در ای ن مطالع ه باش د.
در ایــن مطالعــه مشــخص گردیــد کــه 7/57% از افــراد مــورد مطالعــه متحمــل بــار کاری بــالا میباشــند. ایــن درصــد از افــراد نی ز در مقایس ه ب ا مطالع ات انج ام ش ده روی کارگ ران و کارکن ان اداری] 4, 5[ ک ه در آنه ا ه ر دو 22 درص د از اف راد دارای ب ار کاری ب الا بودن د میزان ی قاب ل توج ه را نش ان میده د. ب ر اس اس م دل ت لاش- بازیاب ی میجم ن، اث ر اضاف ه ب ار روی کارگ ر، ه م بوس یله ویژگیهــای کار و هــم ویژگیهــای شــخصیتی تحــت تأثیــر قــرار میگیــرد] 2[.
در ای ن مطالع ه بی ن س ن و نی از ب ه بازیاب ی رابط ه معن ی داری مشــاهده نشــد. نتایــج ایــن مطالعــه بــا تحقیــق موریگوچــی و هم کاران ک ه اظه ار داش تند کارگ ران ب ا س ن بالات ر نس بت ب ه کارگ ران جوان ت ر تمای ل بیش تری ب ه دادن پاس خ بل ه ب ه س ؤالات ای ن پرسش نامه دارن د، ام ا رابط ه معن ی داری بی ن س ن اف راد و میــزان نیــاز بــه بازیابــی وجــود نــدارد، همخوانــی دارد. امــا ایــن نتیج ه ب ا مطالع ات دیگ ر انج ام ش ده ک ه رابط ه س ن و می زان نی از ب ه بازیاب ی را معن ی دار بدس ت آوردن د، همخوان ی نداش ت 4], 5[. طب ق مطالع ه موه رن و هم کار، دو ش رط ب رای بررس ی صحیــح رابطــه ســن بــا مقیــاس نیــاز بــه اســتراحت وجــود دارد .اینک ه در رابط ه بــا س ن میبایس ت س بک زندگ ی، ویژگیهــای دموگرافی ک، ویژگ ی ه اس ش خصیتی نی ز م ورد توج ه ق رار گیرند و همچنی ن بهت ر اس ت اف راد روزکار ب ا نوب ت کاران جداگان ه م ورد بررســی قــرار گیرنــد زیــرا برنامــه کاری متغییــر ســاعات کاری میتواننــد رابطــه ســن و می زان نیــاز بــه بازیابــی را مخت ل کنــد موهــرن و همــکار اظهــار داشــتند کــه نیــاز بــه بازیابــی در افــراد بالاتــر از 55 ســال، بــه ســه دلیــل کاهــش مییابــد کــه شــامل اضاف ه کاری کمت ر و س طح توقع ات پایینت ر از آنه ا، کمت ر ش دن تضادهــای کار بــا خانــواده و کنــار آمــدن بــا شــرایط بــه واســطه مه ارت و تجرب ه بیش تر بودن د] 5[.
در رابطــه بــا ســطح تحصیــلات افــراد در مطالعــه حاضــر رابطــه معن ی داری ب ا می زان نی از ب ه بازیاب ی بدس ت نیام د. ب ه ترتی ب اف راد دارای تحصی لات دیپل م بیش ترین می زان نی از ب ه بازیاب ی را اع لام نمودن د. بع د از ای ن اف راد، کارگ ران دارای تحصی لات زی ر دیپل م، لیس انس و بالات ر و ف وق دیپل م در رتبهه ای بع دی ق رار گرفتن د ک ه ب ا نتای ج مطالع ه نیک ول و هم کاران ک ه بی ن س طح تحصیــلات و نیــاز بــه بازیابــی رابطــه معنــی دار بدســت آوردنــد ،مطابق ت نداش ت. ای ن محققی ن اظه ار داش تند ک ه اف راد دارای س طح تحصی لات پایینت ر تمای ل بیش تری ب ه گرفت ن نم ره بالات ر در ای ن مقی اس دارن د] 3[.
مجله ارگونومی، دوره 4، شماره 4، زمستان 1395صمدی و همکاران

در ایــن مطالعــه بیــن نیــاز بــه بازیابــی و شــاخص تــوده بدنــی )BMI( اف راد رابط ه معن ی داری بدس ت نیام د. هرچ ه ش اخص ای ن نتیج ه ب ا نتای ج مطالع ات پیش ین انج ام ش ده] 4[ مطابق ت ن دارد. ام ا بی ن وزن اف راد م ورد مطالع ه و نی از ب ه بازیاب ی رابط ه معن ی داری بدس ت آم د ک ه نش ان میده د اف راد چاق ت ر زودت ر خس ته ش ده و نی از ب ه اس تراحت و بازیاب ی بیش تری دارن د.
مزی ت تحقی ق حاض ر اس تفاده از مقی اس نی از ب ه بازیاب ی ب رای بررس ی ب ار کاری ب ود. ب ا توج ه ب ه س طح س واد پایی ن بس یاری از کارگ ران م ورد مطالع ه، اس تفاده از پاس خهای دو جواب ی بل ه/خی ر ب رای عبارته ا، ب ه درک بیش تر کارکن ان و صح ت پاس خ ده ی آنه ا کم ک ک رد. دلای ل اس تفاده از ای ن مقی اس در ای ن مطالع ه معرف ی نس خه فارس ی آن پ س از بررس ی روای ی و پایای ی ،حساس یت ب الای آن نس بت ب ه تغیی رات، ان دازه گی ری خس تگی ح اد در پای ان روز کاری، کارب رد آس ان آن در جمعیته ای کاری ،کوت اه ب ودن آن، توانای ی در اولوی ت بن دی مداخ لات ارگونومی ک و توانای ی بررس ی ش رایط اضاف ه ب ار تحمیل ی ب ر کارگ ر بودن د 2], 8[. مقی اس نی از ب ه بازیاب ی ک ه کیفی ت روان س نجی بالای ی داشــته] 8[ و بــا نیازهــای روانــی کار رابطــه معنــی دار دارد] 9[. همچنیــن ایــن مقیــاس همبســتگی بالایــی بــا پرسشــنامه های فرس ودگی ش غلی و مقی اس خس تگی عاطف ی دارا میباش د] 8[.
محدودی ت ای ن مطالع ه ای ن ب ود ک ه ب ا توج ه ب ه روزکار ب ودن همــه افــراد، داشــتن ســاعات کاری مشــابه، مــرد بــودن کلیــه کارگ ران و ح ذف اف راد دارای بیماریه ای زمین ه ای، اث رات نوب ت کاری، جنس یت، س اعات کاری و بیم اری زمین ه ای ب ر می زان نی از ب ه بازیاب ی قاب ل بررس ی نبودن د.
هیچگونه تضاد در منافع در این تحقیق وجود نداشت.
نتیجه گیری
ای ن مطالع ه نش ان داد می زان نی از ب ه بازیاب ی در کارگ ران مع دن نس بتاً ب الا ب وده و بی ش از نیم ی از کارگ ران ب ار کاری بالای ی را متحم ل میش دند. راهکارهای ی مانن د کاه ش می زان ب ار کاری ،اس تفاده از چرخهه ای کار اس تراحت مناس ب و ایج اد ش رایط لازم ب رای بازیاب ی مناس ب و کاف ی بع د از کار می توان د باع ث افزای ش ســطح ســلامتی کارگــران شــود. مقیــاس نیــاز بــه اســتراحت ،معیــاری مناســب بــرای تشــخیص زودرس خســتگی در جمعیــت کاری میباشــد و بــا توجــه بــه اینکــه نیازهــا و ســختیهای کار بــا ایــن مقیــاس رابطــه دارنــد، می توانــد بعنــوان ابــزار سنجشــی پیش گیرانه ب رای جلوگی ری از آس یب ش غل ب ه ف رد و همچنی ن مداخ لات ارگونومی ک در محی ط کار ب کار رود.
سپاسگزاری
09719997

محققی ن از کلی ه مس ئولین و کارگ ران مع دن ک ه در ای ن مطالع ه هم کاری صمیمان ه داش تند، کم ال تش کر را دارن د.
5
recovery in offices: Behavior-based assessment. J Environ Psychol. 2012;32(2):126-34. DOI: 10.1016/j.jenvp.2011.12.003 Pace F, Cascio VL, Civilleri A, Guzzo G, Foddai E, Van Veldhoven MJPM. The Need for Recovery scale: Adaptation to the Italian context. Eur Revi Appl Psychol. 2013;63(4):243-9. DOI: 10.1016/j. erap.2013.05.001 van Veldhoven M, Broersen S. Measurement quality and validity of the “need for recovery scale”. Occup Environ Med. 2003;60 Suppl 1:i3-9. PMID: 12782740Sluiter JK, de Croon EM, Meijman TF, Frings-Dresen MH. Need for recovery from work related fatigue and its role in the development and prediction of subjective health complaints. Occup Environ Med. 2003;60 Suppl 1:i62-70. PMID: 12782749de Croon EM, Sluiter JK, Frings-Dresen MH. Psychometric properties of the Need for Recovery after work scale: test-retest reliability and sensitivity to detect change. Occup Environ Med. 2006;63(3):202-6. DOI: 10.1136/oem.2004.018275 PMID: 16497863Dey NC, Samanta A, Saha R. A study of the workload of underground trammers in the Ranigang coal field area of West
Bengal, India. Int J Occup Saf Ergon. 2006;12(4):399-407. DOI: 10.1080/10803548.2006.11076700 PMID: 17156615
REFERENCES
Winwood PC, Winefield AH, Dawson D, Lushington K. Development and validation of a scale to measure work-related fatigue and recovery: the Occupational Fatigue Exhaustion/Recovery Scale (OFER). J Occup Environ Med. 2005;47(6):594-606. PMID: 15951720Moriguchi CS, Alem ME, Coury HJ. Evaluation of workload among industrial workers with the Need for Recovery Scale. Rev Bras Fisioter. 2011;15(2):154-9. PMID: 21789366Jansen NW, Kant IJ, van den Brandt PA. Need for recovery in the working population: description and associations with fatigue and psychological distress. Int J Behav Med. 2002;9(4):322-40. PMID: 12512472van der Starre RE, Coffeng JK, Hendriksen IJ, van Mechelen W, Boot CR. Associations between overweight, obesity, health measures and need for recovery in office employees: a cross-sectional analysis.
BMC Public Health. 2013;13:1207. DOI: 10.1186/1471-2458-13-1207 PMID: 24359267Mohren DC, Jansen NW, Kant I. Need for recovery from work in relation to age: a prospective cohort study. Int Arch Occup Environ Health. 2010;83(5):553-61. DOI: 10.1007/s00420-009-0491-9 PMID: 19960222Smolders KCHJ, de Kort YAW, Tenner AD, Kaiser FG. Need for
Using the Need for Recovery Scale to Assess
Workload in Mine Workers and Its Relationship With Demographics
Hamidreza Samadi 1, Reza Kalantari 2, *, Fatemeh Mostafavi 3, Ahmad Zanjirani Farahani 4, Ehsan Bakhshi 5
MSc Student of Occupational Health Engineering, Department of Occupational
Health Engineering, School of Public Health, Hamedan University of Medical
Sciences, Hamedan, Iran
PhD student of Ergonomics, Department of Ergonomics, School of Public Health,
Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran
MSc Student of Ergonomics, Department of Ergonomics, School of Public Health,
Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran
MSc of Occupational Health Engineering, Department of Occupational Health
Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran
MSc of Ergonomics, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran
* Corresponding author: Reza Kalantari, PhD student of Ergonomics, Department of
189000370110

Ergonomics, School of Public Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran. E-mail: kalantari_r@razi.tums.ac.ir
Abstract
Introduction: Work-related fatigue is a source of concern, even in most industrialized countries. One of the most important factors influencing an employee’s physical and mental condition is the degree to which employees are able to recover from fatigue and stress after work. Factors such as workload can cause fatigue in workers. The aim of this study was using the need for recovery scale to assess workload in mine workers and its relationship with demographics.
Methods: In this cross-sectional study, 80 workers of a mine were surveyed. The data gathering tools used in this study were demographic characteristics questionnaire and the need for recovery scale. The scale assesses the workers workload with 11 two-optioned phrases. Mean, standard deviation, and Pearson’s correlation coefficient and ANOVA tests were used in order for data analysis.
Results: Mean (SD) score of the need for recovery scale was 55.22 (23.93), indicating moderately high workload in the workers. A total of 58.7% of workers experienced high levels of workload. Among the demographics, only body weight had a significant relationship with the need for recovery score (P value = 0.043).
Conclusions: Due to the relatively high need for recovery in the study population, solutions should be employed, such as reducing the workload, use of work-rest schedules, performing heavy tasks within teams, and providing conditions for proper and enough recovery after work, which can increase health conditions of workers.
195354-7236Original Articl
e

Original



قیمت: تومان


پاسخ دهید